> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.rome.builders/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.rome.builders/tr/baslarken/why-rome.md). # Neden Rome? Rome'un diğer Solana üzerinde EVM yaklaşımlarından nasıl farklı olduğu — atomik CPI birlikte çalışabilirliği, tek paylaşılan durum ve özel gas token'larına sahip egemen uygulama zincirleri. Birkaç proje Solana'ya EVM uyumluluğu getiriyor. Rome ise temelden farklı bir yaklaşım benimsiyor. ## Temel Farklılaştırıcılar ### 1. CPI ile Atomik Bileştirilebilirlik Rome, Solidity sözleşmelerinin aynı işlem içinde Solana programlarını çağırabildiği tek EVM ortamıdır. Tek bir Solidity fonksiyonu şunları yapabilir: ```solidity // Hepsi tek bir atomik işlemde: int256 price = IPyth(PYTH).getPrice("SOL/USD"); // Pyth oracle'ını oku uint256 quote = IJupiter(JUPITER).getQuote(USDC, SOL); // Jupiter kotasyonu al IJupiter(JUPITER).swap(USDC, SOL, amount, minOut); // Takası gerçekleştir IKamino(KAMINO).deposit(SOL, collateralAmount); // Kamino'ya yatır ``` Herhangi bir adım başarısız olursa, işlem bütünüyle geri alınır. Kısmi yürütme yok, yarış durumu yok. ### 2. Tek Durum Rome'da bir SPL token ile onun ERC-20 temsili aynı temel hesaptır. Bir Solidity sözleşmesi USDC transfer ettiğinde, sarılmış bir kopyayı değil, gerçek SPL USDC'yi taşır. Bu şu anlama gelir: * **Likidite parçalanması yok** — Solana DeFi ve EVM DeFi aynı havuzları paylaşır * **Köprü riski yok** — sömürülecek bir köprü yok, çünkü ortada köprü yok * **Gerçek zamanlı birleşebilirlik** — EVM sözleşmeleri Solana durum değişikliklerini anında görür ### 3. Uygulama Egemenliği Rome'daki her uygulama kendi EVM ortamını alır: * **Özel zincir kimliği** — uygulamanız kendi zinciridir * **Özel gaz token'ı** — Meteora LP havuzu üzerinden fiyatlanan herhangi bir SPL token * **Gaz geliri** — ücretler Rome protokolüne değil, uygulamanıza tahakkuk eder * **Tam EVM araçları** — kullanıcılarınız MetaMask bağlar, geliştiricileriniz Hardhat kullanır ## Rome Ne Zaman Kullanılmalı **Rome'u şu durumlarda kullanın:** * Solana DeFi'ye doğrudan erişimi olan EVM sözleşmeleri istiyorsanız * Solana üzerinde kendi gaz token'ınızla egemen bir EVM zinciri istiyorsanız * Solana'nın hızına ve likiditesine ihtiyaç duyan Ethereum sözleşmelerini taşıyorsanız * EVM ve Solana programları arasında atomik işlemlere ihtiyacınız varsa **Şu durumlarda alternatifleri değerlendirin:** * Yalnızca standart Solana programlarına ihtiyacınız varsa (yerel Solana/Anchor kullanın) * Ethereum ana ağında uzlaşmaya ihtiyacınız varsa (geleneksel bir L2 kullanın) * EVM yürütmesi olmadan zincirler arası mesajlaşmaya ihtiyacınız varsa (doğrudan Wormhole/Hyperlane kullanın) ## Sırada Ne Var * [Mimari](/tr/baslarken/architecture.md) — Rome EVM'nin Solana içinde nasıl çalıştığı * [Hızlı başlangıç](/tr/baslarken/quickstart.md) — ilk sözleşmenizi dağıtın --- # Agent Instructions This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com. ## Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question. Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters: ``` GET https://docs.rome.builders/tr/baslarken/why-rome.md?ask=&goal= ``` `ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language. `goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.