> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.rome.builders/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/08-open-your-solana-program-to-evm-users.md).

# 8. Solana programınızı EVM kullanıcılarına açın

MetaMask kullanıcılarının, ince bir Solidity sözleşmesi ve CPI precompile'ı aracılığıyla, zaten Solana'da çalıştırdığınız bir programı, portlama yapmadan ve durumunuzun ikinci bir kopyası olmadan çağırmasına izin verin.

Çalışan bir Solana programınız var. Kullanıcıları Solana cüzdanları tutuyor. Rome, programı Solidity’ye yeniden yazmadan, EVM cüzdanı tutan MetaMask gibi bir ikinci kitlenin ona erişmesine izin verir.

## Neler öğreneceksiniz

* Bir Solana programını neden EVM kullanıcılarına açacağınız ve neleri koruyacağınız.
* Bir EVM çağrısının programınıza nasıl ulaştığı: ince bir Solidity sözleşmesi ve CPI precompile’ı.
* Programınızın imzacı ve hesaplar olarak ne gördüğü.
* Bir EVM kullanıcısının tokenlarının programınıza nasıl ulaşıp geri döndüğü.
* Etrafında tasarlamanız gereken sınırlar: tek hat, tek atomik işlem, hesap sınırı.

## Kullanım senaryosu

Bu ders, şuradan bir kullanım senaryosuna hizmet ediyor: [Neler geliştirebilirsiniz](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/02-what-you-can-build.md): daha fazla kullanıcı isteyen mevcut bir Solana uygulaması. Bir lending market, bir AMM, bir kasa, bir tahmin piyasası ya da bir gizlilik programı buna uyar.

EVM kitlesi büyüktür ve zaten cüzdanları, araçları ve alışkanlıkları vardır. Programınızı Solidity’ye taşırsanız, iki kod tabanı sürdürür ve durumunuzu bölersiniz. Rome’da ise tek bir program ve tek bir durum korursunuz. EVM kullanıcıları ona küçük bir Solidity sözleşmesi üzerinden ulaşır, Solana kullanıcıları ise yerel olarak çağırmaya devam eder. Her ikisi de aynı hesaplar ve aynı likidite üzerinden işlem yapar. [Çekirdeğinizi seçin](https://docs.rome.builders/tr/temel-kavramlar/choose-your-core.md) b olarak adlandırır; yerel bir Solana çekirdeği ve önünde ince bir CPI yönlendiricisi.

[rome-dex](https://github.com/rome-protocol/rome-dex) referanstır: önünde bir EVM yönlendiricisi olan yerel bir Solana havuzu.

## Başlamadan önce

* Bitir [7. EVM uygulamanızı Solana cüzdanlarına açın](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/07-open-to-solana-wallets.md), diğer taraftan aynı fikir.
* Bilin [5. Solidity'den Solana'yı çağırın](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/05-call-solana-from-solidity.md) ve [6. Her iki tarafta tokenlar](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/06-tokens-on-both-sides.md). Bu ders bunları bir araya getirir.
* Programınızın Solana devnet’ine dağıtılmış olduğundan emin olun. Hadrian orada sonuçlandırma yapar, bu yüzden programın o kümede bulunması gerekir. Bkz. [Hadrian](https://docs.rome.builders/tr/aglar/hadrian.md).

## Kısaca yol

### 1. Adım: Programınızın önüne tek bir ince sözleşme koyun

Sözleşme bir adaptördür. İş mantığı barındırmaz. Çağıranı denetler, talimatınızı oluşturur ve CPI precompile’ını ile çağırır `invoke_signed`. Geri kalan her şey Solana programınızda kalır. Çağrı mekanikleri şuradadır: [EVM'den Solana'yı çağırma](https://docs.rome.builders/tr/gelistirici-kilavuzlari/call-solana-from-evm.md#calling-custom-solana-programs), ve arayüz şuradadır: `contracts/interface.sol` halka açık [rome-solidity](https://github.com/rome-protocol/rome-solidity) repo'da ele alınmıştır.

Adaptörünüzün bir kullanıcının pozisyonunu tutmasının üç yolu vardır. Kılavuz bunları şurada karşılaştırır: [Bir kullanıcının pozisyonunu tutmanın üç yolu](https://docs.rome.builders/pages/711499edc5d9d151b689cb54591066ae1daac791#id-2.-three-ways-to-hold-a-users-position):

| Yapı                           | Nedir                                                               | Uyar                                                              |
| ------------------------------ | ------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------- |
| Adaptör sözleşmesi             | Kullanıcının tokenlarını çeker, programınızı kendisi olarak çağırır | Mevduat içeren bir program için yeniden kullanılabilir bir ön yüz |
| Kullanıcı precompile’ı çağırır | Kullanıcının kendi yetkisi imzalar, sözleşme yok                    | Tek seferlik izinler ve basit programlar                          |
| Varlık saklamayan yönlendirici | Tokenları asla tutmaz, kullanıcının yetkilendirmesini harcar        | Swap’ler ve diğer tek seferlik eylemler                           |

Bir kasa veya lending programı için adaptörü, bir swap için ise yönlendiriciyi seçin.

### 2. Adım: Programınızın kimi gördüğünü bilin

Her EVM adresinin Solana’daki bir kimliği vardır; Rome programı altında türetilen dış-yetki PDA’sı. Bir sözleşme precompile’ı çağırdığında Rome, o sözleşmenin yetkisiyle imzalar. Programınız imzacı olarak işaretlenmiş 32 baytlık bir açık anahtar görür. Asla 20 baytlık bir EVM adresi görmez ve kullanıcının kendisini asla görmez.

Dolayısıyla kullanıcı imzacı değildir. Kullanıcıları ayırt etmek için adaptör, talimat verisinde kullanıcı başına bir değer iletir ya da Rome’dan kullanıcının adresinden türetilmiş, tuzlanmış bir alt-PDA ile de imzalamasını ister. Programınız ardından her alt-PDA için bir pozisyon tutar. İmza kuralları şurada: [Her EVM adresinin bir Solana kimliği vardır](https://docs.rome.builders/pages/711499edc5d9d151b689cb54591066ae1daac791#id-1.-every-evm-address-has-one-solana-identity).

Programınızı, hangi yetki imzalarsa onunla işlem yapacak şekilde yazın. Böylece hem bir Solana cüzdanına hem de bir adaptöre hizmet eder.

### 3. Adım: Kullanıcının tokenlarını taşıyın

Rome’da kullanıcının USDC’si, ders 6’da gösterildiği gibi, iki taraftan görülen tek bir SPL token’dır. Kullanıcının bakiyesi, yetkisinin sahip olduğu bir token hesabında durur. Bir adaptörün bunu harcamasına izin vermek için kullanıcı, yatırmadan önce adaptöre bir SPL delegasyonu verir. Adaptör tokenları sahip olduğu bir token hesabına çeker, ardından programınızı çağırır. Çıkışta programınız ödemeyi kullanıcının kendi token hesabına yapar ve kullanıcı bunu anında bir ERC-20 bakiyesi olarak görür.

Burada iki tuzak önemlidir:

* Bir ERC-20 `transferFrom` bir sözleşmeye yalnızca sarmalayıcının emanetsel defterine alacak yazılır. Sözleşme, harcama yapabileceği bir token hesabı almaz. Sarmalayıcıyı değil, delegasyonu kullanın.
* Bir token hesabının tek bir delegesi vardır. Sizin izniniz sarmalayıcının izninin yerini alır ve kullanıcının olağan token transferleri, sarmalayıcıya yeniden izin verene kadar durur. Sonrasını şurada kontrol edin: `isEnabled` akışınızdan sonra.

Tam sıra şurada: [Tokenlar içeri, tokenlar dışarı](https://docs.rome.builders/pages/711499edc5d9d151b689cb54591066ae1daac791#id-3.-tokens-in-tokens-out).

### 4. Adım: Sınırlar içinde kalın

* **Tek hat.** Özel bir program çağrısı, legacy-track bir CPI’dır. Bir işlem bunu cached-track çağrılarıyla karıştıramaz, bu yüzden cached sarmalayıcıyı o işlemden uzak tutun.
* **Yalnızca atomik.** Legacy-track bir CPI, yinelemeli bir işlemde çalışamaz. Tüm çağrı tek bir Solana işlemine sığmalıdır; yaklaşık 1,4 milyon compute unit, 64 adres ve 4 KB. Programınız bu compute bütçesini Rome programıyla paylaşır.
* **Hesaplar önceden.** Rome çağrıyı taklit eder ve dokunduğu her hesabı Solana işlemine koyar. Her hesap, adaptörün sahip olduğu girdilerden türetilebilir olmalıdır. Yeni bir hesap yine de adlandırılır.
* **Sığ derinlik.** Programınız Rome’un bir seviye altında çalışır. Çağırdığı her program bir seviye daha kullanır.
* **Kira kullanıcıya aittir.** Talimatınızın oluşturduğu hesapların ücreti kullanıcının gas’inden ödenir.

Her eylemi tek bir token hareketi ve programınıza tek bir CPI ile sınırlayın. Daha büyük her şeyi iki kullanıcı işlemine bölün. Sınırlar tek bir tabloda şurada yer alır: [Kısıtlar](https://docs.rome.builders/tr/temel-kavramlar/constraints.md).

## İşlenmiş bir örnek

Diyelim ki programınız bir kasa. Bir Solana kullanıcısı USDC yatırır ve daha sonra onu çeker. MetaMask kullanıcılarının da aynısını yapmasını istiyorsunuz.

1. Program kimliğinizi ve USDC mint’ini bilen bir adaptör dağıtırsınız. Kurucusunda kendi Solana kimliğini ve bunun için bir token hesabı oluşturur.
2. Bir MetaMask kullanıcısı, adaptöre USDC’si üzerinde bir SPL delegasyonu veren tek bir işlem gönderir.
3. Kullanıcı şunu çağırır: `yatırma`. Adaptör USDC’yi kendi token hesabına çeker, ardından programınızı kendi yetkisi ve o kullanıcı için tuzlanmış bir alt-PDA ile imzacı olarak çağırır.
4. Programınız USDC’yi kasasına taşır ve pozisyonu alt-PDA altında kaydeder.
5. Adaptörün izni sarmalayıcınınkini değiştirdi, bu yüzden uygulamanız sarmalayıcıda kullanıcı için şunu okur: `isEnabled` kullanıcı için sarmalayıcı üzerinde. Şunu döndürür: `false`, ve kullanıcı şunu gönderir: `approve_spl` sarmalayıcı için yeniden. Sonraki yatırma için adaptöre yeni bir izin gerekir.
6. Kullanıcı şunu çağırır: `withdraw`. Adaptör, programınızın kasadan doğrudan kullanıcının token hesabına ödeme yapmasını sağlar. Bakiye MetaMask’ta ERC-20 tokenı olarak görünür.

Solana kullanıcılarınız adaptöre hiç dokunmadı. Kasaya doğrudan çağrı yaparlar ve aynı toplamları görürler. Eşleşen Solidity taslağı şurada: [Solidity’de bir yatırma ve bir çekme](https://docs.rome.builders/pages/711499edc5d9d151b689cb54591066ae1daac791#id-7.-a-deposit-and-a-withdraw-in-solidity).

Önce Hadrian’da test edin. `eth_call` ve `eth_estimateGas` proxy’nin göndermek için kullandığı aynı taklit çalıştırmayı yapın; böylece orada başarısız olan bir CPI zincirde de aynı nedenle başarısız olur ve geri alma, programınızın hatasını taşır. Bir göndermeden sonra, işlemin Solana tarafını şununla okuyun: `rome_solanaTxForEvmTx`. Bkz. [Test etme](https://docs.rome.builders/pages/711499edc5d9d151b689cb54591066ae1daac791#id-8.-testing).

## Kendinizi sınayın

Kendinize ait küçük bir program alın, ya da rome-dex içindekini, ve kod olmadan şunları yazın:

1. Bir adaptör çağırdığında programınızın gördüğü imzacı.
2. Bir yatırmanın adlandırdığı hesaplar.
3. O yatırmadaki token hareketi ve CPI sayısı.

Sonra adaptörünüzü Hadrian’a dağıtın, kullanıcının token hesabını fonlayın, SPL iznini adaptöre gönderin ve yatırmayı şu adresi kullanarak şunun üzerinden çalıştırın: `eth_estimateGas` kullanıcının adresini şu olarak kullanarak `şuradan`. Tahmin başarılı olmalıdır. Başarısız olursa, geri alma verisi Solana hatasını adlandırır.

<details>

<summary>1. Bir MetaMask kullanıcısı adaptörünüz üzerinden yatırma yapıyor. Programınız için kim imzalar?</summary>

Adaptörün dış-yetki PDA’sı ve adaptörün listelediği herhangi bir tuzlu alt-PDA. Kullanıcı değil. Kullanıcının hakları, verdiği SPL delegasyonundan gelir.

</details>

<details>

<summary>2. Neden kullanıcının USDC’sini sarmalayıcının <code>transferFrom</code>?</summary>

Tokenlar sarmalayıcının emanet hesabına gider ve onun defterine kaydedilirdi. Adaptörün programınıza aktaracak kendine ait bir token hesabı olmazdı.

</details>

<details>

<summary>3. Yatırmanız on CPI yapacak kadar büyür ve Rome onu yinelemeli olarak çalıştırır. Ne olur?</summary>

Başarısız olur. Legacy-track bir CPI, yinelemeli bir işlemde reddedilir. Eylemi bir token hareketi ve bir CPI ile sınırlayın ya da iki işleme bölün.

</details>

## Sonraki

[9. Çift şeritli bir uygulama geliştirin](https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/09-build-a-dual-lane-app.md)


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://docs.rome.builders/tr/rome-akademi/08-open-your-solana-program-to-evm-users.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
